Završna konferencija u okviru projekta ″Zaštita prirode od invazivnih biljnih vrsta″, koji se realizuje u sklopu drugog poziva Interreg – IPA programa prekogranične saradnje Mađarska – Srbija, koja je i deo ovogodišnje proslave Dana evropske saradnje, održana je 20. septembra u holu Pokrajinske vlade. Skupu su prisustvovali projektni partneri, predstavnici državnih i javnih institucija, kao i upravnici zaštićenih područja.
Bila je to prilika da se podseti na glavni cilj projekta, a to je smanjenje rizika po životnu sredinu i sprečavanje negativnih efekata klimatskih promena u prekograničnom pojasu Mađarske i Srbije, obuhvatajući prirodna zaštićena područja, kroz sprovođenje zajedničkih aktivnosti na suzbijanju invazivnih vrsta kako bi se omogućio bolji ekološki status i sigurnije okruženje za stanovništvo.
Projektom su obuhvaćena četiri zaštićena prirodna područja u Srbiji, SRP ″Ludaško jezero″, SRP ″Selevenjske pustare″, Predeo izuzetnih odlika ″Subotička peščara″, Park prirode ″Palić″, a na području Mađarske NP ″Kiškunšag″ kod Kečkemeta.
Pokrajinski sekretarijat za urbanizam i zaštitu životne sredine je nosilac projekta, a partner je mađarski Univerzitet ″John von Neuman″ u Kečkemetu. Brankica Tabak, podsekretar Pokrajinskog sekretarijata za urbanizam i zaštitu životne sredine, pozdravljajući učesnike konferencije, podsetila je da se Srbija nalazi na putu evropskih integracija, što podrazumeva i ispunjavanje određenih evropskih standarda. Jedan od njih svakako je i ulaganje u unapređenje stanja životne sredine, a programi prekogranične saradnje su pravi put za rešavanje prisutnih problema u ovoj oblasti. Širenja invazivnih biljnih vrsta je neophodno rešavati udruženim snagama na regionalnom i međunarodnom nivou, te je zato i aplicirano za dodelu EU sredstava za ovaj program. Inače vrednost ovog IPA projekta, čija je realizacija počela u januaru 2018, iznosi blizu 290.000 evra, od kojih 85 odsto sredstava sufinansira Evropska unija.
- Jedan projekat ne može da reši problem, ali malim koracima i s više uspešno realizovanih projekata moguće je značajno pokrenuti rešavanje nastalih problema. Zato Sekretarijat vidi veliku šansu da ove i slične probleme reši kroz međuregionalnu i prekograničnu saradnju udruženi s komšijama, kao što glasi i slogan ovog projekta ″Dobri susedi stvaraju zajedničku budućnost″, rekla je Brankica Tabak.
Osvrćući se na postignute rezultate projekta, Nemanja Erceg, pomoćnik pokrajinskog sekretara za urbanizam i zaštitu životne sredine i menadžer projekta, podsetio je da je ambrozija danas široko rasprostranjena na teritoriji Panonskog basena i da ne remeti samo normalnu vegetacijsku kompoziciju zemljišta nego izaziva i burne reakcije kod osetljivih osoba. S obzirom na to da je ambrozija invazivni korov, u okviru ovog projekta na teritoriji Vojvodine, tokom dve vegetacione sezone, na severu Bačke suzbijana je na 170 hektara. Na osnovu rezultata dobijenih monitoringom i mapiranjem invazivnih vrsta u zaštićenom području suzbijanje je obavljeno mehaničkim i hemijskim metodama. Takođe, postavljene su dve automatske merne stanice za monitoring koncentracije polena ambrozije u vazduhu, kod vizitorskog centra u SRP ″Ludaš″ - Palić, i u naseljenom mestu Kanjiža.
Urađena je i analiza banke semena invazivnih vrsta u zemljištu u zaštićenim područjima. S obzirom na to da banka semena predstavlja najvažniji izvor raznolikosti, a korisna je i za identifikaciju invazivnih biljnih vrsta na tom području, kao i za utvrđivanje njihove količine, na osnovu dobijenih podataka moguće je odrediti način na koji treba suzbijati invazivne vrste na datom području.
- Projekat je imao i edukativni karakter. Održano je nekoliko seminara za upravljače zaštićenih područja, poljoprivredne proizvođače i inspektore životne sredine i na taj način preneta su im iskustva nauke, prakse kako da reše problem zaštite prirode od invazivnih biljnih vrsta, rekao je Erceg.
Partner Sekretarijatu na ovom projektu je Univerzitet u Kečkemetu. Iskustva partnera na ovom polju izneo je prof. dr Andraš Palkovič, dekan Fakulteta za hortikulturu i ruralni razvoj ovog mađarskog univerziteta. Istakao je da ambrozija u Mađarskoj predstavlja veliki problem ne samo za poljoprivredu već i za lokalno stanovništvo. Ova invazivna vrsta je vrlo rasprostranjena u tom pograničnom području. U borbi s njom primenjene su mehaničke i biomehaničke mere. Najbolji efekat postignut je primenom bioherbicida koji je stvoren na mađarskom univerzitetu. Odlikuje se visokom selektivnošću, bržim mehanizmom delovanja i ne zagađuje životnu sredinu. Iako ima pomaka, još uvek na ovom problemu treba da se radi.
Dosadšnji rezultati ovog projekta potvrdili su da su učesnici savesno radili na rešavanju ovog problema, kao i da je pogranična saradnja korisna i s njom treba i dalje nastaviti. Prilika se već ukazala otvaranjem trećeg poziva za projekte Interreg – IPA programa.
T. Gnip
669519497885b9c025270d411786109076160.webp)