Oprezno nije svaki beli luk – Bosut

Jesen je period kada beli luk dolazi u prvi plan, jer tada tradicionalno počinje njegovo vreme za sadnju. Mediji često emituju priloge o proizvodnji i agrotehnici belog luka, uz savete iskusnih proizvođača. U tim prilozima posebna pažnja posvećuje se obliku, veličini i masi lukovice, kao i drugim osobinama koje utiču na odluku budućih proizvođača pri izboru sadnog materijala. Često se pritom ističe da je reč baš o sorti "bosut", široko poznatoj i rasprostranjenoj za gajenje u Srbiji.

Međutim,u praksi se dešava da sadni materijal koji se nudi na tržištu samo nominalno potiče od sorte "bosut "iz ranijih generacija, dok sa pravom sortom često nema gotovo nikakve veze, kaže se u saopštenju novosadskog Instituta za ratarstvo i povrtarstvo.

Pročitaj više:Besplatna kontrola plodnosti zemljišta za poljoprivrednike u Vojvodini

Sorta ozimog (jesenjeg) belog luka "bosut" stvorena je u Institutu za ratarstvo i povrtarstvo u Novom Sadu, Institutu od nacionalnog značaja za Republiku Srbiju. Dugogodišnjim i posvećenim radom na selekciji belog luka, sortu je stvorila dr Jelica Gvozdenović Varga, koja je ovom poslu posvetila čitavu karijeru. "Bosut" se odlikuje ujednačenim čenovima prosečne mase oko 6 g, kompaktnim lukovicama težine oko 60 g i sadržajem suve materije od 36%. Ove osobine čine je sortom visokog kvaliteta, dobro prilagođenom našim agroekološkim uslovima.

Na sortnoj listi Republike Srbije trenutno se nalazi pet sorti belog luka, čiji su vlasnici, održavaoci i ovlašćeni zastupnici jasno definisani. Prema Zakonu o semenu Republike Srbije, stvaranje, dorada i promet semena i sadnog materijala mogu se obavljati samo od strane vlasnika sorte, održavaoca ili ovlašćenog zastupnika. To znači da promet sadnog materijala sorte "bosut" od strane neovlašćenih lica predstavlja kršenje zakona. Ovlašćeni nosilac prava za sortu "bosut" je upravo Institut za ratarstvo i povrtarstvo.

Pročitaj više:Od naredne godine ponovo se vraćaju podsticaji za proizvođače sadnica

Beli luk se razmnožava vegetativno, čenovima, što ga čini posebno osetljivim na različite bolesti iz grupe mikoza i viroza. Kako ističe dr Slobodan Vlajić, zdravstveno bezbedan sadni materijal može se proizvoditi isključivo pod stručnim nadzorom i od strane obučenih lica. Dr Vukašin Popović dodaje da se stalnim odabirom i pažljivim radom mogu održati pozitivne osobine i sortna čistoća linija, čime se čuvaju originalne karakteristike sorte "bosut".

"Bosut"  je značajna sorta belog luka koja zaslužuje pažnju, pravilnu proizvodnju i zaštitu. Njeno očuvanje ne zavisi samo od proizvođača i stručnjaka, već i od poštovanja zakonskih propisa i odgovornog pristupa izboru sadnog materijala.