Na području Leskovca, proizvodnja krompira u zaštićenim prostorima, poslednjih godina zauzima sve veće površine, jer povrtari na tržište izlaze sa mladim krtolama krompira već tokom aprila i maja. Pre same sadnje proizvođačima mladog krompira potrebno je skrenuti pažnju da je za ovu namenu uglavnom bitan kvalitet krtola ranih sorti, koje su kraćeg perioda vegetacije. Zavisno od planiranog plasmana, planira se i rok sadnje. U mnogim plastenicima već tokom novembra i decembra počinje sadnja krompira, a njegova prva prodaja kreće krajem aprila.
Bitna odlika u proizvodnji krompira je to što se on u različitim uslovima brže ili sporije izrođava, a to se odražava u značajnom smanjenju prinosa. Značaj zdravog sadnog materijala za proizvodnju krompira je od izuzetnog značaja za ostvarivanje visokih prinosa dobrog kvaliteta. Upotreba kvalitetnog i zdravog sortnog semena uz primenu i ostalih agrotehničkih mera u optimalnom roku pozitivno se odražava na dobijanje visokih prinosa. Proizvođači ponekad koriste neprovereni semenski sadni materijal, bez semenske deklaracije, koji predstavlja nižu semensku reprodukciju i koji može biti zaražen virusima.
Semenski krompir se uglavnom uvozi iz inostranstva ili se koristi onaj koji je proizveden u našoj zemlji. Proizvodnja semenskog krompira zahteva veliku odgovornost i vrlo stručan rad. Proizvodi se na parcelama koje moraju biti u plodoredu, na površinama sa većom nadmorskom visinom, koje su prirodno izolovane od raznih uticaja koji bi mogli ugroziti proizvodnju sortnog semena. Poznato je da se sa povećanjem nadmorske visine smanjuje prisustvo biljnih vaši koje su prenosioci virusa.
Posebnu pažnju treba posvetiti naklijavanju semenskog krompira neposredno pre sadnje. Naklijavanje je proces tokom kojeg krtola krompira posle faze fiziološkog mirovanja prolazi niz procesa u kontrolisanim uslovima da bi dala zdrave i jake klice.
Za proizvodnju mladog krompira uputno je birati sitnije krtole, jer daju manji broj stabljika što doprinosi ranijem vađenju mladog krompira. Obično za naklijavanje treba planirati 30 – 35 dana za vrlo rani i rane sorte, odnosno 35 – 40 dana za srednje rane sorte. Sa sadnjom u plastenicima se počinje tokom novembra i decembra, a sadi se i tokom januara, zavisno od planiranog vremena prodaje i obezbeđenosti plastenika. Osim osnovnog, startnog đubrenja bitno je i dodavanje kalijuma kroz sistem za navodnjavanje (fertirigacijom) u fazi formiranja krtola.
Tokom iznenadnih prolećnih mrazeva treba voditi računa da ne dođe do promrzavanja stabla i lista (navlačenje duple folije, navlačenje agrila i ako postoji mogućnost dogrevanje plastenika). Samo u izuzetnim slučajevima radi se zaštita krompira od bolesti i štetočina. Sa prodajom mladog krompira na našem području počinje se već početkom i sredinom aprila.
Dr Jelena Stojiljković
Institut za povrtarstvo
Smederevska Palanka
669519497885b9c025270d411786109076160.webp)